PSA (Serbest)

PSA, 30.000-34.000 Dalton molekül ağırlığında glandüler kallikreinlere benzeyen bir glikoproteindir.Serin proteaz olarak görev yapar.Normal erişkinlerde 0-4 ng/ml arasındadır.Son zamanlarda free / total PSA oranı yaygın olarak kullanılmaktadır.0.18 üzerindeki değerler BPH yönünde, altındaki değerler ise prostat kanseri yönünde değerlendirilmektedir.PSA prostata spesifik fakat prostat kanserine spesifik olmayan bir glikoproteindir.Normal, hiperplastik veya malign prostat dokusu tarafindan üretilebilir.PSA prostat kanserinde tedaviye yanıtın izlenmesinde özellikle önemlidir.Son yıllarda free PSA analiziyle PSA’nın özgüllüğü arttırılmıştır.Yapılan çesitli çalışmalarda PSA düzeylerinin yaş ile ilişkili olduğu saptanmıştır.Free PSA ise PSA’nın dolaşımda kompleks oluşturmadan bulunan formudur.Free PSA’ nın ölçülmesi free PSA/Total PSA oranının hesaplanmasını sağlar. Yapılan son çalışmalarla bu oranın benign ve malign patolojiler arasında daha iyi klinik ayırım sağladığı gösterilmiştir.Free PSA seviyesinin BPH’li hastalarda daha yüksek olduğu saptanmıştır.Genel olarak prostat karsinomunda fPSA/tPSA oranı % 15 den azdır.Free PSA serum düzeyleri mesane kateterizasyonu, rektal muayene ve prostat biyopsisi, prostat hipertrofisi, üriner retansiyon, akut prostatit gibi durumlarda da artış gösterebilir.Diagnostik amaçlı olarak, PSA sonuçları her zaman hastanın tıbbi geçmişi ve klinik muayene bulguları ile birlikte değerlendirilmelidir.